Colitu Lab nasıl ölçer

Veri kaynakları

Laboratuvarın iki kaynağı vardır; göründükleri her yerde ayrı tutulur:

• Ölçüm noktaları — her bağlantı yöntemini, Colitu'nun her genel sunucusuna belirli aralıklarla test eden ölçüm noktaları. Her sonuç ölçüldüğü gibi tek tek saklanır ve yayımlanır. Laboratuvarın asıl veri kaynağıdırlar.
• Uygulama verisi — Colitu uygulamalarının bağlanırken zaten bildirdiği bağlantı yöntemi sonuçları. Laboratuvar yalnızca ülke ve ağ başına saatlik sayımları tutar; bunları geç ve yalnızca arkasında yeterli sayıda cihaz olduğunda yayımlar (Uygulama verisi bölümüne bakın). Sayfalar bunları “Uygulama verisi (gecikmeli)” olarak etiketler.

Ayrıca ekip notlar kaydedebilir: elle yazılmış bulgular, olaylar arasında “Not” etiketiyle gösterilir. Notlar asla otomatik üretilmez ve hiçbir orana katılmaz.

Ölçüm noktaları

Ölçüm noktası (labprobe), bir sunucuda çalışan ve laboratuvara rapor veren bir programdır. Her ölçüm noktasının kısa bir adı, bir konumu (ülke ve şehir), bir ağ türü — veri merkezi, ev ya da mobil — ve sunucuyu işleten kurum vardır. Bugün her ölçüm noktası Colitu'nun işlettiği bir sunucuda çalışır; ölçüm noktaları sayfası hepsini listeler.

• Sunucu listesi. Ölçüm noktası sunucuları bir VPN uygulaması gibi alır: özel bir laboratuvar hesabının aboneliğinden. Yani kullanıcılara sunulanı, aynı ayarlarla test eder.
• Zamanlama. 20 dakikada bir tur. Teslim edilemeyen sonuçlar diskte tutulur ve bir sonraki raporla gönderilir; laboratuvar 6 saate kadar eski sonuçları kabul eder.
• Ağ. Ölçüm noktasının ağı (ASN'si ve ağın adı), raporlarının geldiği adresten bulunur. Adresin kendisi saklanmaz.
• Çevrimiçi. Bir ölçüm noktası, son 90 dakika içinde rapor verdiyse çevrimiçi sayılır. “Raporlama, 7 g”, son 7 gündeki (ya da ölçüm noktasının eklendiği günden beri) saatlerden en az bir kayıtlı sonuç bulunanların payıdır.

Testler

Bir tur üç tür testten oluşur. Her birinin süre sınırı 12 saniyedir.

1. Temel ölçümler — VPN'siz ağ

• UDP üzerinden DNS ve TCP üzerinden DNS: example.com için, 1.1.1.1 ve 8.8.8.8 genel çözümleyicilerine doğrudan gönderilen bir sorgu.
• Üç tarafsız siteye HTTPS: wikipedia.org, google.com ve cloudflare.com. 500'ün altındaki bir durum koduyla gelen yanıt başarı sayılır.

Hiçbir temel ölçüm başarılı olmazsa ölçüm noktasının kendi bağlantısı kopmuştur: tur temel ölçümleri raporlar ve tünel testlerini atlar; böylece ölçüm noktasındaki bir kesinti, VPN bağlantı yöntemlerinin başarısız olması gibi görünmez.

2. Erişim — sunucunun portuna hiç ulaşılabiliyor mu?

Sunucudaki bağlantı yönteminin portuna, hemen kapatılan düz bir TCP bağlantısı. Yalnızca TCP üzerinden çalışan bağlantı yöntemlerinin erişim testi vardır; Hysteria2 ve TUIC, UDP üzerinde QUIC kullanır ve açılacak eşdeğer bir bağlantıları yoktur.

3. Tünel — trafik gerçekten akıyor mu?

Ölçüm noktası, bağlantı yöntemi için gerçek istemci çekirdeğini başlatır — VLESS, Trojan ve Shadowsocks için Xray, Hysteria2 için Hysteria istemcisi — abonelikten gelen ayarlarla, yerel SOCKS portu için 5 saniyeye kadar bekler ve onun üzerinden https://www.google.com/generate_204 adresini ister. Her istek yeni bir bağlantı kullanır. 500'ün altındaki bir durumla gelen yanıt başarıdır; kaydedilen süre isteğin gönderilmesinden yanıtın alınmasına kadardır (“ilk yanıta kadar süre”), yani tünelin el sıkışmasını da içerir.

Başarılı bir tünel testinden sonra ölçüm noktası, tünel üzerinden speed.cloudflare.com adresinden en fazla 10 saniye boyunca 2 MB'lık bir dosya indirir ve en az 64 KB geldiyse aktarım hızını kaydeder. Bu kaba bir göstergedir, hız testi değildir: ölçüm noktasının kendi hattı, sunucu yükü ve güzergâh sonucu etkiler.

Aynı portta erişim ve tüneli karşılaştırmak yöntemin çekirdeğidir. Port yanıt verirken içinden geçen tünel başarısız oluyorsa bu, trafiğin incelendiğine; port yanıt vermiyorsa adresin engellendiğine — ya da çöken bir sunucuya, ki diğer ölçüm noktaları da bunu görür — işaret eder.

Süreler

Ortancalar yalnızca başarılı testler üzerinden alınır: tünel testlerinde tünel süresi, erişim testleri ve temel ölçümlerde bağlantı süresi.

Hatalar

Başarısız bir test, ölçüm noktasının gördüğü hatadan türetilen tek bir hata sınıfı taşır:

probe_error / auth ağ hakkında bir şey söylemez; bu yüzden ham veride saklanır ve yayımlanır ama hiçbir orana, ortancaya, duruma, olaya ve parmak izine dahil edilmez. Diğer tüm hatalar sayılır. Hata sınıfları bir ipucudur, teşhis değildir: bir filtre bağlantının zaman aşımına uğramasına ya da sıfırlanmasına yol açabilir, aşırı yüklü bir sunucu da aynı sonucu verebilir.

Oranlar ve durum

Başarı oranı, başarılı testlerin seçimdeki tüm testlere bölünmesidir (yukarıdaki iki sınıf hariç). Bir sayfa aksini söylemedikçe tüm sunucular, bir ülke için de içindeki tüm ölçüm noktaları üzerinden birleştirilir. Durum, oranı beş basamaklı bir ölçeğe çevirir:

6'dan az testli bir seçim, oranı ne olursa olsun “Yetersiz veri” sayılır. Bir oranın yanındaki değişimler, hemen öncesindeki aynı uzunluktaki dönemle karşılaştırılan yüzde puan farklarıdır; yalnızca o dönemde en az 6 test varsa görünür.

Grafikler testleri aralıklara böler — 48 saate kadar pencerelerde 1 saat, 8 güne kadar 2 saat, 31 güne kadar 6 saat, daha uzununda 1 gün — ve testi olmayan aralığı boş bırakır. Boşluk “ölçülmedi” demektir, asla “% 0” değil.

Olaylar

Her 10 dakikada bir bir tespit mekanizması, tüm sunucuları birleştirerek her ölçüm noktasına ve bağlantı yöntemine ayrı ayrı bakar. son 2 saat ile önceki 7 gün karşılaştırılır:

• Son 2 saatte en az 8, önceki haftada en az 30 test gerekir; aksi halde hiçbir şey yapmaz.
• Bir olay, haftalık oran en az 60 % iken yakın dönemdeki oran en az 25 yüzde puan düştüğünde açılır. Yakın dönem oranı 10 % veya altındaysa kesinti, değilse düşüş sayılır. Başlangıcı 2 saatlik pencerenin başıdır.
• Bir olay sürerken, başlamadan önceki orana göre değerlendirilir, en kötü okumasını korur ve oran % 10'a veya altına düşerse kesintiye dönüşür.
• Yakın dönem oranı, önceki oranın 10 yüzde puan içine geri döndüğünde kapanır.

Sunucular birleştirildiği için tek bir sunucunun çökmesi, olay açmaya yetecek kadar büyük bir test payı oluşturmaz; bu durumu protokol sayfalarındaki sunucu konumu tabloları gösterir. Bir olay, bir bağlantı yönteminin bir ölçüm noktasından çalışmayı bıraktığını söyler, nedenini değil: temel ölçümler ve parmak izi, müdahaleyi kesintiden ayırmaya yardım eder.

Ağ parmak izi

Ağ sayfaları, bir ağın seçilen penceredeki sonuçlarından beş davranış okur. Her biri aynı ağdan iki tür testi karşılaştırır; böylece ikisini de başarısız kılan bir sunucu kesintisi müdahale gibi görünmez. Negatif farklar sıfır sayılır.

Bir sinyalin arkasında en az 12 test olmalıdır (fark için küçük tarafta 12); daha azsa ya da değer iki eşiğin arasındaysa sonuçsuz sayılır. Eşikler bilerek kabadır. “Gözlendi”, ölçümlerin o davranışla tutarlı olduğu anlamına gelir; belirli bir filtrenin tespit edildiği anlamına gelmez.

Uygulama verisi

Bir Colitu uygulaması bağlandığında, hizmete hangi sunucuda hangi bağlantı yöntemlerini denediğini ve trafiğin akıp akmadığını bildirir — uygulamalar bunu bağlantı yöntemlerini otomatik değiştirmek için kullanır. Uygulama verisi açıkken laboratuvar bu raporları sayımlara dönüştürür:

• Adres. Raporun geldiği adresin ülkesi ve ağı (ASN) sorgulanır; ardından adres atılır ve asla saklanmaz.
• Sayımlar. Laboratuvar raporu ülke, ağ, bağlantı yöntemi ve sunucu ülkesi başına saatlik sayımlara ekler: denemeler, başarılar ve bağlantı sürelerinin toplamı (sayfalar ortalamayı gösterir).
• Cihazlar. Bir hücrenin arkasında kaç farklı cihaz olduğunu saymak için cihaz kimliği, HMAC-SHA256 ve o UTC günü için oluşturulan rastgele anahtar ile bir takma ada dönüştürülür. Kimliğin kendisi saklanmaz. Günlük özetleme sırasında takma adlar sayılır, ardından günün anahtarıyla birlikte silinir; böylece farklı günlerin takma adları birbirine bağlanamaz.
• Yayımlama eşiği. Bir ülkenin günü, ancak o gün en az 5 farklı cihaz katkıda bulunduysa yayımlanır (ağ sayfası için o ağda en az 5).
• Ambargo. Yalnızca en az 7 gün önce biten günler yayımlanır; böylece uygulama verisi şu anda nerede neyin çalıştığını asla söylemez. Sayfalar ambargodan önceki 30 günü gösterir; günlük saha dışa aktarımı bir yıla kadar geriye gider.
• Tünel içinden. Bir Colitu sunucusunun kendi adresinden gönderilen raporlar bir erişim ağını tanımlamaz ve yok sayılır; sitenin listelemediği konumlardaki sunuculara ait raporlar da öyle.
• Dışarıda kalma. X-Colitu-Lab: off başlığını taşıyan bir uygulama isteği asla sayılmaz. Uygulamaların ayarlarına bunun için bir anahtar eklenmesi planlanıyor.

Seçim yanlılığı. Uygulamalar sıradaki bağlantı yöntemini yalnızca biri başarısız olunca dener; bu yüzden sıranın başındaki yöntemler çok daha sık, sondakiler ise çoğunlukla öncekilerin zaten başarısız olduğu ağlarda denenir. Bu nedenle uygulama verisindeki oranlar, ölçüm noktası oranları gibi bağlantı yöntemleri arasında karşılaştırılamaz; tek bir bağlantı yöntemi ve ülkedeki değişimi zaman içinde görmek için yararlıdır.

Kapsam ve yanlılık

• Ölçüm noktaları. Şu an 17 ülkede 22 ölçüm noktası var. Hepsi Colitu'nun işlettiği sunucularda. Veri merkezi bağlantısı çoğu zaman ev ya da mobil bağlantıdan daha az filtrelenir; bu yüzden bir veri merkezi ölçüm noktası, bireysel ağları hedef alan müdahaleyi kaçırabilir. Her sonuç, ölçüm noktasının ağ türünü taşır.
• Sunucular. Yalnızca Colitu'nun genel sunucuları ve yalnızca onların sunduğu bağlantı yöntemleri test edilir (TUIC şu an sunulmuyor). Bir sonuç, bir bağlantı yönteminin bu sunucularda o ağdan nasıl çalıştığını anlatır; her yerdeki durumunu değil.
• Tek hedef. Tünel testi tek bir küçük adres ister. Tünelin trafik taşıyıp taşımadığını gösterir; her web sitesine tünelden ulaşılıp ulaşılamadığını değil, ve genel olarak web sansürünün bir ölçüsü değildir.
• Ölçüm noktası olmayan ülkeler yalnızca uygulama verisi üzerinden görünür, o da yalnızca bu veriler açıksa ve eşiklerin üzerindeyse.

Çıkar çatışması

Colitu hem ölçüm noktalarını hem de onların test ettiği sunucuları işletir ve bu bağlantı yöntemlerini kullanan bir VPN sunar. Bunu açıkça söylüyoruz, çünkü sonuçların nasıl okunacağı açısından önemli:

• Sonuçlar, bu ağlardan bu sunuculardaki bağlantı yöntemlerini anlatır. Sonuçlar VPN sağlayıcılarının bir sıralaması değildir; başka hiçbir sağlayıcı ölçülmez.
• Hiçbir bağlantı yöntemi ayrıcalıklı muamele görmez. Her bağlantı yöntemi aynı şekilde, aynı turda, kullanıcıların aldığı ayarlarla test edilir; bizim kendi hatamız olan iki sınıf (ölçüm noktası hataları ve reddedilen kimlik bilgileri) dışında her hata sayılır — o ikisi de yine yayımlanır.
• Her şey ham olarak yayımlanır: her ölçüm noktası sonucu, olaylar, günlük özetler ve bu yöntem. Bu sitedeki her rakamı veri üzerinden herkes yeniden hesaplayıp doğrulayabilir.

Nelerin yayımlandığı — ve nelerin asla yayımlanmadığı

Yayımlanan: depolanan her ölçüm noktası sonucu — zaman, ölçüm noktası, ölçüm noktasının ülkesi, ağı ve ağ türü, test, bağlantı yöntemi, sunucunun ülke, temel ölçümün hedefi, sonuç, hata sınıfı, süreler ve indirme hızı — ayrıca eşikleri geçen olaylar, günlük özetler ve uygulama verisi sayımları.

Asla yayımlanmayanlar:

• sunucu kimlikleri ve adresleri (adlar, IP adresleri, portlar, anahtarlar) — yalnızca sunucunun ülkesi;
• ölçüm noktası sunucularının IP adresleri;
• kullanıcıların IP adresleri veya cihaz kimlikleri; laboratuvar bunları hiç saklamaz;
• gerçek zamanlı uygulama verisi ya da cihaz eşiğinin altındaki herhangi bir hücre.

Sitenin listelemediği bir konumdaki sunucuya ulaşan testler, ölçüm noktaları ve uygulama verisi için aynı şekilde hiç saklanmaz; bu yüzden bir dışa aktarım yoluyla sızamaz.

Saklama

• Ölçüm noktası ölçümleri ve saatlik uygulama verisi sayımları: 2 yıl, sonra silinir.
• Günlük cihaz takma adları ve anahtarları: günlük özetleme sırasında silinir; yani takma ad en fazla yaklaşık bir gün var olur. Ayrı bir temizlik işlemi, güvenlik ağı olarak 2 günden eski her takma adı siler.
• Kullanıcıların IP adresleri ve cihaz kimlikleri ile ölçüm noktalarının adresleri: saklanmaz.

Lisans ve atıf

Veriler ve grafikler Creative Commons Atıf 4.0 (CC BY 4.0) ile lisanslanmıştır. Ticari amaçlı dahil serbestçe kullanın ve “Colitu Lab, lab.colitu.com” olarak atıf yapın. Veri ve API sayfası sayfasında bir atıf ve BibTeX girdisi bulunur. Ağ adları, yine CC BY 4.0 altında olan DB-IP ASN Lite'tan gelir. Harita Natural Earth kullanır.

Değişiklikler

Sorular veya düzeltmeler: hello@colitu.com. Şu an geçerli ayarlar (eşikler, ambargo) API'de de bulunur: overview, field alanı.